گفتگو اخبار مقاله ها کتاب ها

 

 پیام تسلیت صادق زیباکلام در پی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی
 گزارش سخنرانی صادق زیباکلام در پارلمان بریتانیا: گام‌های کوچک برای اصلاحات سیاسی
 اربعین را سیاسی نکنیم
 مردم سالاری دینی در ایران و مردم سالاری لیبرال در آمریکا
 جريان آمريكاستيز از پيروزي ترامپ خوشحال است.
 کارنامه ناموفق نظامیان در اقتصاد
 پاسخ به صادق زيبا‌كلام: از يك «ليبرال» بعيد است!
 پاسخي به «پاسخ صادق زيباكلام»
 توجيهات آقاي زيباكلام!
 آیا بهتر نیست صادق زیباکلام به استخدام وزارت خارجه آمریکا یا صدای آمریکا در بیاید؟
 مدل تهران- ‌‌لندن قابلیت اجرا در مورد عربستان ندارد
 خطر نفوذ در دعوت انگلیسی‌ها از همکلام خود!
 

 

 

تاریخ انتشار : 1395/06/02

نامه سرگشاده به دکتر احمد توکلی قراردادهای نفتی

 روزنامه آرمان

31 مرداد 1395

 بسمه‌تعالی

استاد ارجمند

جناب آقای دکتر احمد توکلی

ریاست محترم شبکه دیده‌بان شفافیت و عدالت

 با سلام و تحیات، جنابعالی از چهره‌های ملی هستید که همواره دغدغه مبارزه با مفاسد اقتصادی داشته‌اید. درمجموع هم در این مهم فراجناحی گام برداشته‌اید. اخیراً اما توجه زیادی نسبت به قراردادهای جدیدی که در حوزه نفت و گاز منعقد شده یا در شرف انعقاد هستند نشان داده و با آن‌ها به مخالفت برخاسته‌اید. اساس استدلالتان هم این بوده که این قراردادها «استعماری بوده»؛ «یادآور امتیاز دارسی می‌باشند»؛ و هفته گذشته هم با یادآوری سالروز ۲۸مرداد به مسئولین سه قوه همین معنا را یادآور شدید که «این قراردادها یادآور تلخ نفوذ بیگانگان در صنایع نفت ما خواهند بود» البته جدای از جنابعالی شمار دیگری از چهره‌های سیاسی و رسانه‌های همسو با آنان هم با این قراردادها به مخالفت پرداخته و حتی تهدید به استیضاح وزیر نفت هم نموده‌اند.

 

 جناب دکتر توکلی عزیز

یکی از انتظارات جدی برجام آن بود که کمپانی‌های نفتی غربی بعد از سال‌ها غیبت مجدداً به ایران بازگردند. آنچه به این انتظار و امیدواری می‌افزود شرایط نامطلوب صنعت نفت و گاز کشور است که ازجمله به‌واسطه تحریم‌ها دچار آسیب‌های جدی شده. البته تلاش‌هایی که توسط ایرانی‌ها در غیاب غربی‌ها صورت گرفته اگرچه قابل‌ستایش‌اند اما بسیاری از شعارهایی که درزمینهٔ خودکفایی و اتکا به دانش و مهارت خودی در دوران تحریم‌ها در صنایع نفت و گاز داده می‌شد بیشتر برای تهییج افکار عمومی بودند تا اینکه در عالم واقعیت تحقق پیدا کرده باشند. در غیاب کمپانی‌های غربی، صنعت مادر و مهم نفت و گاز ما منظما رو به افول رفت. بسیاری از فازهای عسلویه و پارس جنوبی از برنامه‌های زمان‌بندی‌شده‌شان ماه‌ها و بعضاً سال‌ها عقب بودند. بسیاری از چاه‌های نفتمان به‌واسطه بهره‌برداری‌های طولانی دچار افت فشار و درنتیجه افت تولیدشده دیگر مقرون‌به‌صرفه نبودند. این چاه‌ها نیاز به بازیافت یا «ریکاوری دوم و سوم» داشتند که جدای از پرهزینه بودن آن، این تکنولوژی پیچیده عمدتاً در اختیار چند شرکت بیشتر نمی‌باشد.

 

 ناتوانی ما در توسعه و پیشرفت میادین و صنایع نفت و گازمان هدیه‌ای شد برای همسایگانمان. بنده فقط یک فقره از هزینه‌های کلانی را که تحریم‌ها بر منافع ملی‌مان در حوزه نفت و گاز وارد کردند را ذکر می‌کنم. در سال۱۳۹۲، درآمد کشورِ سه‌میلیون‌نفری قطر از فروش گاز و میعانات گازی که از حوزه مشترک پارس جنوبی برداشت کرده بود به ۱۹۵هزار میلیارد تومان بالغ می‌شد. درحالی‌که درآمد ایران ۸۰میلیونی از پارس جنوبی به ۵۰هزار میلیارد تومان هم نمی‌رسید. حاجت به گفتن نیست که ما در غیاب شرکت‌های غربی به‌واسطه تحریم‌ها در عسلویه و پارس جنوبی هشتمان درگرو نه‌مان بود اما قطری‌ها مثل ساعت پیشرفت می‌کردند. جنابعالی استاد اقتصاد هستید و یقیناً واقف هستید که ۱۹۵هزار میلیارد تومان چقدر پول می‌شود؛ اما محض اطلاع مخاطبینی که مثل بنده وقتی اعداد و ارقام از مواجب ماهیانه‌شان بیشتر می‌شود خیلی متوجه حجم آن نمی‌شوند، توضیح دهم که کل بودجه بهداشت و درمان کشور در همان سال۹۲ در حدود ۱۶هزار میلیارد تومان بود؛ یعنی قطر در سال۹۲ بیش از ۱۲برابر کل بودجه سالیانه بهداشت و درمان ما از پارس جنوبی درآمد کسب کرده بود. ما هم البته بیکار نبودیم و شعارهای قرص و محکمی در خصوص اینکه «تحریم‌ها هیچ اثری نداشته‌اند»؛ «تحریم‌ها باعث شده‌اند تا مجبور شویم بر روی توانایی‌های خودمان بایستیم»؛ «تحریم‌ها باعث شده‌اند تا با عزم، اراده و سرعت بیشتری پیشرفت نماییم» و... می‌دادیم. مشابه این وضعیت اگرچه در ابعاد محدودتری در حوزه نفتی نوروز در خلیج‌فارس میان ما و عربستان اتفاق افتاده و سعودی‌ها چندین برابر ما از این حوزه مشترک برداشت کرده‌اند. عین همین داستان عن‌قریب در منابع مشترکمان با عراق در غرب کشور اتفاق خواهد افتاد. عراقی‌ها قراردادهای مفصلی با شرکت‌های بزرگ نفتی غربی در حدود سه سال پیش بستند و کشف، استخراج و بهره‌برداری را شروع کرده‌اند. شماری از مخازن در حقیقت میان ما و آن‌ها مشترک است.

انتظار می‌رفت که پس از توافق هسته‌ای، شروع برجام و آمدن شرکت‌های نفتی غربی دست‌کم آهنگ درجا زدن ما در نفت و گاز کندتر شده و شکاف میان پیشرفت ما و همسایگانمان کاهش می‌یافت؛ اما متأسفانه تندروها و آمریکاستیزان که اصرار بر بی‌حاصل نشان دادن برجام داشتند و دارند از همان ابتدا سر ناسازگاری با آمدن غربی‌ها ازجمله با آمدن کمپانی‌های نفتی برداشتند. اساس استدلالشان هم مشابه استدلال‌های جنابعالی می‌باشد. مجموعه‌ای از گزاره‌های ایدئولوژیک‌زده سیاسی چپ‌گرایانه فسیل‌شده عهد عتیق: این قراردادها یادآور امتیازهای دوران استعماری هستند؛ صدای پای بازگشت نوادگان دارسی دارد می‌آید؛ این قراردادها استقلال کشور را خدشه‌دار می‌کنند؛ این قراردادها مغایر با اصل حاکمیت ملی هستند؛ مردم باید از مفاد این قراردادها آگاهی پیدا کنند؛ می‌خواهند بدون اطلاع مردم، رسانه‌ها و نمایندگان ملت شبانه و پنهانی قراردادها را ببندند؛ هر قراردادی که بدون علم و اطلاع نمایندگان ملت بسته شود از هیچ اعتبار حقوقی و قانونی در ایران اسلامی برخوردار نخواهد بود؛ و سایر گزاره‌هایی ازاین‌دست. فی‌الواقع مخالفین قراردادها به‌گونه‌ای در خصوص آن‌ها تبلیغ کرده‌اند کانه قراردادهای نفتی یک توطئه مرموز خائنانه می‌باشند که با تبانی مسئولین و مقامات وزارت نفت دولت آقای روحانی با شرکت‌های نفتی تنظیم شده و حالا شماری از اصولگرایان مؤمن، ایثارگر، فداکار و انقلابی دارند قهرمانانه تلاش می‌کنند تا این توطئه عظیم ضد ملی را خنثی کنند. ای‌کاش بجای این تبلیغات سیاسی، می‌توانستید به افکار عمومی نشان بدهید که ای مردم ببینید شرکت‌های نفتی مشخصاً و تعمداً این بند و این تبصره را در مورد توافقاتشان با ایران اعمال کرده‌اند. ای‌کاش می‌توانستید بجای این‌همه شعار، امتیازات ویژه و «استعماری» را که کمپانی‌های نفتی مشخصاً به ایران تحمیل کرده‌اند را نشان می‌دادید.

 جناب آقای دکتر توکلی عزیز

قطعاً شما می‌دانید که فعالیت‌های کمپانی‌های نفتی تابع یکسری نُرم‌ها و هنجارهای تجاری، اقتصادی و حقوقی است. این نرم‌ها و روال‌ها کم‌وبیش بین‌المللی و جهانی هستند. به بیان ساده‌تر، این‌گونه نیست که شل، اکسون یا بی‌پی در عراق یا قطر یک نوع قرارداد ببندند و در ایران یا عربستان به شکل دیگری. چرا انتظار دارید که نرم‌ها و روال‌های معموله فعالیت‌ها و سرمایه‌گذاری‌هایشان را در مورد ایران کنار بگذارند و ما چون انقلابی هستیم در موردمان یکسری امتیازات ویژه در نظر بگیرند؟ آیا خود ما این‌گونه رفتار می‌کنیم؟ اگر بهاء نفت در بازار جهانی ۴۵ دلار باشد، آیا ما حاضریم در مورد یک کشور ضعیف و ناتوان آفریقایی استثناء قائل شویم و نفت را به آن‌ها به نصف قیمت بفروشیم؟ یا برعکس به یک کشور مرفه اروپایی یا ژاپن تکلیف می‌کنیم که چون شما وضع مالی‌تان خوب است بشکه‌ای ۵۰ دلار بپردازید؟ شما فقط می‌توانید هرکجا که شرکت‌های نفتی در قراردادهایشان مواردی آورده‌اند که در عرف و روال بین‌المللی باب نیست، معترض شده و از وزارت نفت و مسئولین مربوطه توضیح بخواهید؛ اما خارج از عرف و روال بازار بین‌المللی نمی‌توانید بند، تبصره و امتیازی تقاضا کنید؛ یا برعکس خواهان حذف مواردی شوید. اگر هم بنا دارید که جلوی ورود کمپانی‌های غربی را در نفت و گاز و سایر صنایع زیربنایی بگیرید تا بعداً بتوانید به مردم بگویید که دیدید غربی‌ها دروغ می‌گفتند و دیدید روحانی و ظریف چه دروغ بزرگی در خصوص برجام گفتند که امری است علی‌حده.

ایام به کام باد

صادق زیباکلام

سی و یکم مرداد یک هزار و سیصد و نودوپنج

ارسال نظر :  
نام :
پست الکترونیک :
نظر :

 

 

تمامی حقوق مادی و معنوی وب سایت متعلق به دکتر زیبا کلام می باشد . طراح سایت : شرکت ایران طراح